Van 30 juni tot en met 7 juli vond in Delft voor de zevende keer het DUWO Damfestival plaats. Zoals gebruikelijk bestond dit levendige festival uit een aantal onderdelen, waaronder diverse attractieve sneldamtoernooien en een aantrekkelijke match tussen oude meesters en jonge talenten, gewonnen door de oude rot Martin Dolfing !
Het indrukwekkende hoofdmenu bestond dit jaar uit een match tussen de vier spelers die de afgelopen negentien jaar alle wereldtitels veroverden. Bij dit mini-wk werd traditiegetrouw de Delftse telling gehanteerd, waarbij een materieel voordeel van een schijf al beloond werd.
Op deze plaats ga ik graag over tot een kleine uitwijding over dit systeem.
Zelf was ik als deelnemer van Delft 2005 erg te spreken over het toen geļntroduceerde systeem om twee schijven voordeel te belonen, omdat hiermee een duurzaam positioneel voordeel tot uitdrukking kon worden gebracht. Door ook een schijf verschil al te belonen komt de uitslag van een partij, zelfs tussen de sterkste grootmeesters ter wereld, soms op zeer toevallige, incidentele wijze tot stand.
Hierbij bedoel ik dat een schijf verschil vaak niet het gevolg is van duurzaam voordeel of duidelijk overwicht. Zo liep Tsjizjow twee keer tegen een 6-4 (dus een schijf minder) puntennederlaag aan tegen Valneris in partijen waarin hij eerder beter stond in het late middenspel. Natuurlijk heeft hij dit aan zichzelf te wijten , maar het is duidelijk dat een uitslag van 7-3 (op topniveau) doorgaans het resultaat is van een duidelijk duurzaam overwicht, terwijl de uitslag 6-4 het resultaat kan zijn van minieme onnauwkeurigheden in volkomen gelijkwaardige stellingen.
Enfin, het is nu tijd voor evaluatie door (top)spelers, belangstellenden en organisatie om te bepalen welke afstemming van de Delftse telling wenselijk is.
Nu over naar het toernooiverloop zelf. Het zal niemand verbazen dat de speler die de meeste wereldtitels (10x) op zijn naam schreef ook in deze prestigieuze vierkamp als glorieus winnaar uit de strijd kwam ! Alexej Tsjizjow was zoals zo vaak een rots in de branding en wist als enige ongeslagen te blijven. Bovendien revancheerde hij zich op angstgegner Georgiev door deze in de dubbelrondige vierkamp met 10-0 en 8-2 een flink pak slaag te geven.
De zeer strijdlustige Georgiev deed op zijn beurt van zich spreken door wereldkampioen Schwarzman en Valneris op een 10-0 nederlaag te trakteren !
Hieronder de eindstand en wellicht dat een opsomming van alle mogelijke uitslagen ook verhelderend kan werken voor de lezer die onbekend is met de Delftse telling, dus 6-4 (een schijf verschil) 7-3 (twee) 8-2 (drie) 9-1 (vier) 10-0 (volledige winst) en 5-5 (gelijkwaardig remise, slechts 3x voorgekomen)
Wit dreigde met de ruil 28-23, 29-24 etc. Daarom spelen zwartspelers hier meestal 17-21 of 17-22x22. Alleen liefhebbers van randschijven zullen hier ongestoord vervolgen met 4...5-10
Schwarzman laat zich willens en wetens op de hekstelling in. Veel witspelers (vaak met 3.45-40) kiezen juist voor een voorpost op 24 met 5.29-24 of eerst 5.37-325-106.29-24
etc. met vaak degelijk aanvalsspel. De wereldkampioen zal echter laten zien dat de zwarte hekstelling zich niet eenvoudig laat hanteren. Daartoe zal hij een sterk centrum opbouwen !
Een onderzoek met TurboDambase leert dat deze stand slechts 18x eerder op het bord kwam. Veel vaker (66x) kwam de stand voor met schijf 45 op 44, dus na 3.45-40.
Dit is merkwaardig als men bedenkt dat Schwarzman's 3.44-40 bepaalde voordelen met zich meebrengt ten opzichte van van 3.45-40. In dit artikel zijn twee partijen met 3.45-40 opgenomen om enkele belangrijke verschillen te illustreren.
Schakel over op Georgiev-Sijbrands en Thijssen-Schwarzman (zie linkerkader) om deze belangrijke verschillen te bekijken en schakel na de openingstheoretische uitwijding weer terug naar het partijverloop.
Voor het spelen van de hekstelling lijkt 3.44-40 in ieder geval te verkiezen boven 3.45-40.
Voordat zwart 5-10 heeft kunnen doen, versterkt Schwarzman dus zijn centrum vanuit 43 (zie Thijssen-Schwarzman).
Merk op dat een ambitieuze zwartspeler hier al niets kan uitrichten tegen de ruil 15.34-30, maar de witspeler zal de hekstelling natuurlijk principieel tegenspelen.
Na 30.49-4313-19
valt de schade mee voor zwart. Nu kan wit na 30... 13/19 reageren met 31.31-27 of ook 31.23-18, in beide gevallen met groot voordeel voor wit.
Zwart moest kiezen tussen twee kwaden. Ongetwijfeld zal hij 31...3-8
van plan zijn geweest, maar na 32.43-38!
moet hij zich inlaten op 12-17 ( na32...13-1933.38-3219x2834.32x23 zijn alle zwarte zetten combinatief verhinderd)33.35-3024x3534.29-2420x1835.37-3226x2836.33x2
en wit heeft een kansrijke dam voor twee stukken. De zwartspeler besluit dan ook af te zien van 31... 3-8 , maar ook de partijzet geeft Schwarzman de mogelijkheid af te wikkelen naar een gunstig eindspel !
Een opmerkelijke beslissing ! Schwarzman ziet af van 32.23-1812x2333.29x189-13
Zwart moet wel zijn toevlucht nemen tot deze afwikkeling(33...3-8??)34.18x924-3035.35x1314-1936.13x2420x4937.9-4
en wit gaat het macro-eindspel in met een schijf meer. Waarschijnlijk taxeerde de witspeler het eindspel als te onduidelijk en verwachtte hij meer van een positioneel verloop.
Deze verwachting is te optimistisch. In het partijverloop heeft zwart veel verdediging.
Hiermee bereidt wit de bezetting van veld 23 voor. Zou wit direct 35.28-23
spelen dan volgt uiteraard 12-1736.22-1817-22= Met zijn volgende zet gaat Georgiev de bezetting van veld 23 tegen. Ik vraag mij af of Schwarzman de stoorzet 12-17 tijdig onderkend heeft. Het witte initiatief wordt nu behoorlijk afgeremd.
Hoogst opmerkelijk ! Veilig is hier 37...3-838.18-128-1339.12x2126x17
met ongeveer gelijk spel. De zwartspeler besluit echter, ongetwijfeld met het oog op de klok, tot een dubieuze, maar uiterst verrassende winstpoging.
Met weinig bedenktijd is het natuurlijk ondoenlijk om een weg te vinden in het ondoorzichtige eindspel dat thans ontstaan is. Met 42.28-2236-4143.33-2810-14(43...41-46 is fraai verhinderd door44.35-3024x4445.34-3025x3446.32-2746x2347.18x49)44.32-27
blijft wit aan de goede kant van het bord zitten. Wit dreigt met 22-17, 34-29, 35-30 zodat zwart nog een stuk zal moeten investeren met een slecht eindspel. In het partijverloop lijkt alles ook in orde te zijn voor wit, maar vanuit het niets zullen tactische mogelijkheden de zwartspeler te hulp schieten.
Wel speelbaar is 43.27-2210-1444.38-32
en zwart wikkelt af naar remise via 24-3045.35x1314-1946.13x2420x2747.22x31 Het lijkt me echter vanzelfsprekend dat Schwarzman in deze fase alleen maar aan winst dacht. Tenslotte staat hij een stuk voor en is hij met meerdere schijven dichtbij de damlijn, terwijl zwart nog geen dam kan halen !
Natuurlijk een zeer verrassende zet in tijdnood. Zwart maakt volop gebruik van de tactische mogelijkheden die de stand bevat. Inmiddels is het verrassend genoeg wit die op zijn hoede moet zijn !
Ongetwijfeld zag de witspeler in tijdnood dat 45.33-2847x3346.28x3924-2947.34x2319x26
etc. Z+ zwaar vergiftigd was, maar met de tekstzet meende hij mogelijk de winst te forceren. Daarbij overziet hij de tactische wending die hem zelfs op een nederlaag komt te staan !
